Πιο πρόσφατη ενημέρωση έως Ν. 4892/2022
Η Μεγάλη Τομή: Ο Νόμος 4674/2020 και η Κατάργηση του Παλαιού Καθεστώτος
Για ένα εξαιρετικά μακρύ χρονικό διάστημα, το καθεστώς των αδειών των αναπληρωτών (ΙΔΟΧ) βασιζόταν στο Π.Δ. 410/1988, το οποίο περιείχε εξαιρετικά άδικους διαχωρισμούς σε σχέση με τους μόνιμους υπαλλήλους. Η οριστική και καθολική τομή στο ζήτημα αυτό επήλθε με την ψήφιση του Νόμου 4674/2020 (ΦΕΚ 53/Α'/11-03-2020). Μέσω του νόμου αυτού, και ειδικότερα με την παράγραφο 7 του άρθρου 47, επιχειρήθηκε ένας συνολικός εξορθολογισμός. Αντικαταστάθηκε ρητά το άρθρο 21 του Π.Δ. 410/1988, ορίζοντας πλέον με απόλυτη σαφήνεια ότι οι ειδικές άδειες του Υπαλληλικού Κώδικα (Ν. 3528/2007) εφαρμόζονται και στους υπαλλήλους με σχέση εργασίας ΙΔΟΧ.
Για ένα εξαιρετικά μακρύ χρονικό διάστημα, το καθεστώς των αδειών των αναπληρωτών (ΙΔΟΧ) βασιζόταν στο Π.Δ. 410/1988, το οποίο περιείχε εξαιρετικά άδικους διαχωρισμούς σε σχέση με τους μόνιμους υπαλλήλους. Η οριστική και καθολική τομή στο ζήτημα αυτό επήλθε με την ψήφιση του Νόμου 4674/2020 (ΦΕΚ 53/Α'/11-03-2020). Μέσω του νόμου αυτού, και ειδικότερα με την παράγραφο 7 του άρθρου 47, επιχειρήθηκε ένας συνολικός εξορθολογισμός. Αντικαταστάθηκε ρητά το άρθρο 21 του Π.Δ. 410/1988, ορίζοντας πλέον με απόλυτη σαφήνεια ότι οι ειδικές άδειες του Υπαλληλικού Κώδικα (Ν. 3528/2007) εφαρμόζονται και στους υπαλλήλους με σχέση εργασίας ΙΔΟΧ.
ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΤΩΝ 22 ΗΜΕΡΩΝ:
Με την παρ. 1 του άρθρου 47 του νόμου 4674/2020 επέρχονται τροποποιήσεις στην ειδική άδεια των 22 ημερών. Σχετική η εγκύκλιος ΔΙΔΑΔ/Φ.69/117/οικ.11102, 28.05.2020 του Υπουργείου Εσωτερικών. Μπορείτε να τη δείτε κι εδώ.
Με την παρ. 1 του άρθρου 47 του νόμου 4674/2020 επέρχονται τροποποιήσεις στην ειδική άδεια των 22 ημερών. Σχετική η εγκύκλιος ΔΙΔΑΔ/Φ.69/117/οικ.11102, 28.05.2020 του Υπουργείου Εσωτερικών. Μπορείτε να τη δείτε κι εδώ.
ΑΔΕΙΕΣ ΓΕΝΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ:
Η πιο πρόσφατη Εγκύκλιος ΔΙΔΑΔ/Φ.69/185/οικ. 19379/08-10-2021 με τις ρυθμίσεις θεμάτων αδειών δημοσίων υπαλλήλων.
ΑΔΕΙΕΣ ΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΩΝ ΟΤΑ:
Προηγούμενη ενημέρωση: Απρίλιος 2019
Νέες οδηγίες για την εφαρμογή των συγκεκριμένων διατάξεων με την Εγκύκλιο 100/10431/2019 Διευκρινίσεις σχετικά με τη χορήγηση αδειών και την εφαρμογή μειωμένου ωραρίου.
Αγαπητοί μου φίλοι, επειδή συχνά με ρωτάτε για άδειες που αφορούν την εργασία σας, σκέφτηκα να συντάξω ένα άρθρο σχετικό με τις άδειες που έχουν σχέση με την αναπηρία, καθώς επίσης να συμπεριλάβω και κάποια θέματα που ενδιαφέρουν τους γονείς και τις μονογονεϊκές οικογένειες.
Επειδή ρωτάτε συχνά για τους δικαστικούς συμπαραστάτες:
Θεωρείται ότι και στην περίπτωση που ένας εργαζόμενος, ή ένας υπάλληλος στο δημόσιο, ορίζεται, με ανάλογες αποφάσεις, ως δικαστικός συμπαραστάτης ατόμου με αναπηρία, καθίσταται ουσιαστικά γονέας του και ως εκ τούτου, δικαιούται των ειδικών αδειών που προβλέπονται.
Θα πρέπει όμως να έχει με δικαστική απόφαση την επιμέλεια ατόμου με αναπηρία 67% και άνω. Η επιμέλεια θα πρέπει να ορίζεται ρητά στην απόφαση της δικαστικής συμπαράστασης, σύμφωνα με το άρθρο 1680 του Αστικού Κώδικα, καθόσον μόνη η δικαστική συμπαράσταση δεν συνεπάγεται και την επιμέλεια.
ΑΔΕΙΕΣ με αποδοχές:
Μονογονεϊκή άδεια:
Στους εργαζόμενους (-ες), που έχουν χηρέψει και στον άγαμο (η) γονέα, που έχει την επιμέλεια του παιδιού, χορηγείται άδεια με αποδοχές έξι (6) εργασίμων ημερών το χρόνο, πέραν αυτής που δικαιούται από άλλες διατάξεις. Γονέας με τρία (3) παιδιά ή περισσότερα, δικαιούται άδεια οκτώ (8) εργασίμων ημερών. Η άδεια αυτή χορηγείται λόγω αυξημένων αναγκών φροντίδας παιδιών ηλικίας μέχρι δώδεκα (12) ετών συμπληρωμένων, χορηγείται εφάπαξ ή τμηματικά μετά από συνεννόηση με τον εργοδότη, σύμφωνα με τις ανάγκες του γονέα και δεν πρέπει να συμπίπτει χρονικά με την αρχή ή το τέλος της ετήσιας κανονικής άδειας (ΕΓΣΣΕ 2002-2003, άρθρο 7).
Άδεια 22 ημερών για μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του ή αιμοκάθαρσης Εργαζόμενοι (-ες) με εξαρτημένη σχέση εργασίας, που έχουν υπηρεσία μέχρι τεσσάρων (4) ετών στον ίδιο εργοδότη, οι οποίοι (-ες) πάσχουν από νόσημα, που απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του ή αιμοκάθαρση και το οποίο έχει γνωστοποιηθεί στον εργοδότη, δικαιούνται έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο επιπλέον άδεια, με αποδοχές (ΕΓΣΣΕ 2002-2003, άρθρο 8).
Νέες οδηγίες για την εφαρμογή των συγκεκριμένων διατάξεων με την Εγκύκλιο 100/10431/2019 Διευκρινίσεις σχετικά με τη χορήγηση αδειών και την εφαρμογή μειωμένου ωραρίου.
Αγαπητοί μου φίλοι, επειδή συχνά με ρωτάτε για άδειες που αφορούν την εργασία σας, σκέφτηκα να συντάξω ένα άρθρο σχετικό με τις άδειες που έχουν σχέση με την αναπηρία, καθώς επίσης να συμπεριλάβω και κάποια θέματα που ενδιαφέρουν τους γονείς και τις μονογονεϊκές οικογένειες.Επειδή ρωτάτε συχνά για τους δικαστικούς συμπαραστάτες:
Θεωρείται ότι και στην περίπτωση που ένας εργαζόμενος, ή ένας υπάλληλος στο δημόσιο, ορίζεται, με ανάλογες αποφάσεις, ως δικαστικός συμπαραστάτης ατόμου με αναπηρία, καθίσταται ουσιαστικά γονέας του και ως εκ τούτου, δικαιούται των ειδικών αδειών που προβλέπονται.
Θα πρέπει όμως να έχει με δικαστική απόφαση την επιμέλεια ατόμου με αναπηρία 67% και άνω. Η επιμέλεια θα πρέπει να ορίζεται ρητά στην απόφαση της δικαστικής συμπαράστασης, σύμφωνα με το άρθρο 1680 του Αστικού Κώδικα, καθόσον μόνη η δικαστική συμπαράσταση δεν συνεπάγεται και την επιμέλεια.
ΑΔΕΙΕΣ με αποδοχές:
Μονογονεϊκή άδεια:
Στους εργαζόμενους (-ες), που έχουν χηρέψει και στον άγαμο (η) γονέα, που έχει την επιμέλεια του παιδιού, χορηγείται άδεια με αποδοχές έξι (6) εργασίμων ημερών το χρόνο, πέραν αυτής που δικαιούται από άλλες διατάξεις. Γονέας με τρία (3) παιδιά ή περισσότερα, δικαιούται άδεια οκτώ (8) εργασίμων ημερών. Η άδεια αυτή χορηγείται λόγω αυξημένων αναγκών φροντίδας παιδιών ηλικίας μέχρι δώδεκα (12) ετών συμπληρωμένων, χορηγείται εφάπαξ ή τμηματικά μετά από συνεννόηση με τον εργοδότη, σύμφωνα με τις ανάγκες του γονέα και δεν πρέπει να συμπίπτει χρονικά με την αρχή ή το τέλος της ετήσιας κανονικής άδειας (ΕΓΣΣΕ 2002-2003, άρθρο 7).
Άδεια 22 ημερών για μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του ή αιμοκάθαρσης Εργαζόμενοι (-ες) με εξαρτημένη σχέση εργασίας, που έχουν υπηρεσία μέχρι τεσσάρων (4) ετών στον ίδιο εργοδότη, οι οποίοι (-ες) πάσχουν από νόσημα, που απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του ή αιμοκάθαρση και το οποίο έχει γνωστοποιηθεί στον εργοδότη, δικαιούνται έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο επιπλέον άδεια, με αποδοχές (ΕΓΣΣΕ 2002-2003, άρθρο 8).
Άρθρο 43 ΝΟΜΟΣ 4808/2021
Άδεια 10 ημερών λόγω σοβαρών νοσημάτων των παιδιών
1.Στους εργαζόμενους γονείς, κατά την έννοια του άρθρου 33, χορηγείται ειδική γονική άδεια, διάρκειας δέκα (10) εργασίμων ημερών κατ΄ έτος, με αποδοχές, για την αντιμετώπιση των αναγκών παιδιών έως δεκαοκτώ (18) ετών συμπληρωμένων, με νόσημα που απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του ή αιμοκάθαρση, με νεοπλασματική ασθένεια ή που χρήζει μεταμόσχευσης ή με σπάνιο νόσημα ή πάθηση, σύμφωνα με τον κατάλογο της παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 4213/2013 (Α΄ 261), και εφόσον στην τελευταία περίπτωση συντρέχει ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω, ή παιδιών, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους, με βαριά νοητική αναπηρία ή σύνδρομο DOWN ή αυτισμό.
Όπως τροποποιήθηκε με το Άρθρο 24 ΝΟΜΟΣ 4892/2022 με ισχύ την 22/02/2022
2.Η άδεια της παρ. 1 αποτελεί δικαίωμα του κάθε γονέα, χορηγείται χωρίς άλλη προϋπόθεση, πέραν των σχετικών διευκολύνσεων που παρέχονται από άλλες διατάξεις στους εργαζόμενους γονείς για οικογενειακούς λόγους και αφού εξαντληθούν συναφή δικαιώματα με αποδοχές, πλην της ετήσιας κανονικής άδειας.
Άδεια γονέα για παιδί με νόσημα που απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και
παραγώγων του ή αιμοκάθαρση, ή από νεοπλασματική ασθένεια, ή χρήζει
μεταμόσχευσης, ή αν πάσχει από βαριά νοητική στέρηση ή σύνδρομο Down ή αυτισμό
Ν. 4075/2012, άρθρο 51, παρ.1, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 45
Ν.4488/2017 (Ειδική γονική άδεια σοβαρών νοσημάτων των παιδιών):
Στο φυσικό, θετό ή ανάδοχο γονέα παιδιού ηλικίας έως 18 ετών συμπληρωμένων,
το οποίο πάσχει από νόσημα που απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του ή
αιμοκάθαρση, από νεοπλασματική ασθένεια, ή χρήζει μεταμόσχευσης χορηγείται
ειδική γονική άδεια, διάρκειας δέκα εργάσιμων ημερών κατ’ έτος, με αποδοχές,
έπειτα από αίτησή του, κατά απόλυτη προτεραιότητα.
Η ανωτέρω άδεια χορηγείται, κατά την ως άνω διαδικασία, και στο φυσικό, θετό ή
ανάδοχο γονέα παιδιού ηλικίας έως δεκαοκτώ (18) ετών συμπληρωμένων, το οποίο
πάσχει από βαριά νοητική στέρηση ή σύνδρομο Down ή αυτισμό.
Άδεια Αναπηρίας στον Ιδιωτικό Τομέα:
Τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας από 50% και άνω, εφόσον είναι γραμμένα στα μητρώα ανέργων αναπήρων του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), εκτός από την κανονική τους άδεια δικαιούνται και πρόσθετη άδεια έξι (6) εργάσιμες ημέρες με αποδοχές (Ν.2643/98, άρθρο 1 & άρθρο 8).
Ωστόσο,
επειδή αυτή η διατύπωση εκτιμούμε ότι παραβιάζει την αρχή της ίσης
μεταχείρισης, βάσει CRPD και Ν. 4443/2016, κάθε θιγόμενος δύναται να
υποβάλει αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη ζητώντας τη διαμεσολάβηση και
τη γνωμοδότησή του επί του άρθρου 8 παρ. 4 του Ν. 2643/1998, το οποίο
προβλέπει την επαύξηση της ετήσιας κανονικής άδειας κατά έξι (6)
εργάσιμες ημέρες για μισθωτούς με αναπηρία.
Ο
αναφέρων θα πρέπει να επικαλεστεί τη θεσμική ιδιότητα του ΣτΠ ως
«Πλαίσιο Προαγωγής» της εφαρμογής της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα
Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (άρθρο 72 παρ. 1 του Ν. 4488/2017)
και να καταγγείλει ότι η ερμηνεία του Ν. 2643/98 οδηγεί σε μια κατάφωρη
αδικία, η οποία χρήζει της παρέμβασης του ΣτΠ για τους εξής λόγους:
- Η Αντίφαση των Άρθρων 1 και 8 του Ν. 2643/1998:
Ενώ το άρθρο 1 παρ. 1β αναφέρεται στην εγγραφή στα μητρώα ανέργων (στοιχεία που αφορούν τη διαδικασία αναγκαστικής πρόσληψης), το ειδικότερο άρθρο 8 παρ. 4 ορίζει ρητά: «Την επαύξηση αυτή δικαιούνται όλα τα παραπάνω άτομα με ειδικές ανάγκες και όλοι οι ανάπηροι ανεξάρτητα από τον τρόπο και το χρόνο της πρόσληψής τους». Είναι νομικά άτοπο και πρακτικά αδύνατο να απαιτείται από έναν ήδη εργαζόμενο, του οποίου η αναπηρία προέκυψε κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου, να είναι εγγεγραμμένος στα μητρώα ανέργων για να λάβει την άδεια. Η διάταξη του άρθρου 8 σαφώς εστιάζει στις "ουσιαστικές προϋποθέσεις" της αναπηρίας (50% και άνω) και αποσυνδέει το δικαίωμα της άδειας από τον τρόπο πρόσληψης. - Παραβίαση του Ν. 4443/2016 (Ίση Μεταχείριση):
Η άρνηση χορήγησης της άδειας συνιστά άμεση διάκριση κατά την έννοια του άρθρου 2 παρ. 2 περ. α’ του Ν. 4443/2016, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 παρ. 1 περ. γ’ (συνθήκες εργασίας). Η πρακτική αυτή οδηγεί σε αυθαίρετη και λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση εργαζομένων με ταυτόσημες λειτουργικές ανάγκες, θέτοντας ως μοναδικό κριτήριο διαφοροποίησης το ιστορικό της πρόσληψής τους. - Επίσημη Θέση Επιθεώρησης Εργασίας:
Η ίδια η Επιθεώρηση Εργασίας, στην επίσημη ιστοσελίδα της, διευκρινίζει ότι την επαύξηση δικαιούνται όλοι οι ανάπηροι «ανεξάρτητα από τον τρόπο και το χρόνο της πρόσληψής τους».
(Σύνδεσμος: https://www.hli.gov.gr/ergasiakes-scheseis/nomothesia-ergasiakes-scheseis/prostasia/amea-kai-alla-prostatefomena-prosopa/etisia-kanoniki-adeia-me-apodoches-gia-amea/) - Εναρμόνιση με τη Σύμβαση CRPD:
Ο Ν. 2643/1998 οφείλει πλέον να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα της Σύμβασης του ΟΗΕ, η οποία επιβάλλει την άρση κάθε εμποδίου που οδηγεί σε άνιση μεταχείριση λόγω αναπηρίας.
Τέλος,
θα πρέπει να ζητηθεί στον ΣτΠ, ως Πλαίσιο Προαγωγής, να εκδώσει σχετικό
πόρισμα ή να προκαλέσει διευκρινιστική παρέμβαση προς την Επιθεώρηση
Εργασίας, ώστε να αποσαφηνιστεί ότι η άδεια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα
κάθε εργαζόμενου ΑμεΑ. Η παρέμβασή του θα προσφέρει το απαραίτητο
νομικό έρεισμα στην εργοδοσία ώστε να εφαρμόσει την αρχή της ίσης
μεταχείρισης χωρίς τον φόβο διοικητικών κυρώσεων.
 |
| Γραφική απεικόνιση του νομικού παραδόξου και της άμεσης διάκρισης που υφίστανται οι εργαζόμενοι ΑμεΑ σχετικά με την πρόσθετη άδεια των 6 ημερών στον ιδιωτικό τομέα. |
Τι μπορούμε να κάνουμε για να μας χορηγηθεί βεβαίωση από τη ΔΥΠΑ ότι είμαστε γραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο Ανέργων ΕΚΟ (Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων) προκειμένου να τη δώσουμε στον εργοδότη μας για να μας χορηγήσει την πρόσθετη άδεια των έξι ημερών (Ν. 2643/98, άρθρο 8 ).
Μπορούμε να ζητάμε με το email να μας χορηγήσουν μια απλή βεβαίωση ή απλά να μας βεβαιώσουν με μήνυμα μέσω του email ότι είμαστε γραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο Ανέργων ΕΚΟ. Έχουν υποχρέωση να σας απαντήσουν. Κατόπιν προωθούμε ηλεκτρονικά την απάντησή τους στον εργοδότη μας.
Με αυτόν τον τρόπο ασκούμε παράλληλα και κοινωνική πίεση προκειμένου να φροντίσουν να προσθέσουν στη σελίδα της ΔΥΠΑ (e-Services) και τη δυνατότητα έκδοσης βεβαίωσης εγγραφής στο Ειδικό Μητρώο Ανέργων ΕΚΟ.
ΓΡ. ΕΚΟ ΑΘΗΝΩΝ
[email protected]
ΓΡ. ΕΚΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
[email protected]
*** ΔΕΝ ΔΙΝΟΥΜΕ ΤΗ ΓΑΠΑ ΤΟΥ ΚΕΠΑ ΣΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΑΣ ΚΑΘΩΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΑΣ.
*** ΟΥΤΩΣ ή ΑΛΛΩΣ, Η ΓΑΠΑ ΤΟΥ ΚΕΠΑ ΔΕΝ ΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΟΑΕΔ (βλ. άρθρο 1, Ν. 2643/98). ΕΠΟΜΕΝΩΣ, ΔΕΝ ΜΑΣ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΝΟΜΙΚΑ.
