Η Αυτοαναίρεση του Συνηγόρου του Πολίτη: Γιατί οι παλαιές γνωματεύσεις της ΑΣΥΕ ΔΕΝ επανεξετάζονται (Η Ορθή Ερμηνεία της ΚΥΑ 16996/2023)
Του Ανδρέα Μπαρδάκη
Ακτιβιστή για τα δικαιώματα των ΑμεΑ
Δημιουργού της διαδικτυακής κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ»
Μέλους της Κοινωνίας των Πολιτών (Άρθρο 33 παρ. 3 CRPD)
Πρόκειται για τον απόλυτο παραλογισμό:
Φανταστείτε
έναν απόστρατο αξιωματικό της αστυνομίας, που συνταξιοδοτήθηκε λόγω
βαριάς αναπηρίας, την οποία απέκτησε κατά την εκτέλεση των υπηρεσιακών
του καθηκόντων, να του ζητήσει η Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή της
Ελληνικής Αστυνομίας να επανεξεταστεί από ΚΕΠΑ επειδή αυτός απλά θέλει
να μπορεί να εκδώσει μια Κάρτα Αναπηρίας!
Αυτό ακριβώς κάνει η ΑΣΥΕ με τους υπαλλήλους που συνταξιοδοτήθηκαν λόγω βαριάς αναπηρίας - με τον Συνήγορο του Πολίτη να τη δικαιώνει ερμηνεύοντας εσφαλμένα τον νόμο!
![]() |
| Γραφική απεικόνιση: Η λανθασμένη ερμηνεία του Συνηγόρου του Πολίτη απέναντι στην ορθή εφαρμογή της ΚΥΑ 16996/2023 για τις ισόβιες γνωματεύσεις της ΑΣΥΕ. |
ΜΕΡΟΣ Α': Η ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (Τι ισχύει πραγματικά)
Τον τελευταίο καιρό παρατηρείται το φαινόμενο η Γραμματεία της Ανώτατης Στρατού Υγειονομικής Επιτροπής (Α.Σ.Υ.Ε.) να απορρίπτει αιτήματα ένταξης παλαιών, ισόβιων γνωματεύσεων στο Ψηφιακό Μητρώο ΑμεΑ, παραπέμποντας τους συνταξιούχους σε ιατρική επανεξέταση. Το φαινόμενο αυτό, που συνιστά κακοδιοίκηση, επιτάθηκε δυστυχώς από πρόσφατη (εσφαλμένη) τοποθέτηση του Συνηγόρου του Πολίτη.
Η παρούσα ανάλυση αποδεικνύει, βάσει του κειμένου της ΚΥΑ 16996/2023 (όπως τροποποιήθηκε πρόσφατα με την ΚΥΑ 33836/2025 (ΦΕΚ Β' 7269/31-12-2025), την οποία προκάλεσε η αναφορά μας εδώ) και των αρχών του Διοικητικού Δικαίου, ότι η απαίτηση για επανεξέταση των συνταξιούχων (στρατιωτικών και πολιτικών υπαλλήλων) της ΑΣΥΕ στερείται νομικής βάσης.
Η Αφορμή: Ένα Μνημείο Κακοδιοίκησης και Μισαναπηρισμού
Η ανάγκη για αυτή τη νομική παρέμβαση πυροδοτήθηκε από μια πρόσφατη, εξοργιστική υπόθεση συνταξιούχου (πρώην στελέχους) που απευθύνθηκε στον Συνήγορο του Πολίτη. Η συνταξιούχος πάσχει από παραπάρεση με ορθοκυστικές διαταραχές (κατάσταση ισοδύναμη της παραπληγίας) με ποσοστό αναπηρίας 80% από τον Σεπτέμβριο του 2009. Έχει κριθεί ότι χρήζει βοηθείας ετέρου προσώπου, λαμβάνει το 1/2 του εξωιδρυματικού επιδόματος, Επίδομα Λοχαγού και σύνταξη δημοσίου (ειδικών παθήσεων) εδώ και 16 ολόκληρα χρόνια. Η πάθησή της, μάλιστα, υπάγεται ρητά στον Πίνακα Μη Αναστρέψιμων Παθήσεων (ΦΕΚ Β' 1224/2022), για τις οποίες η διάρκεια αναπηρίας καθορίζεται επ' αόριστον.
Η δικαιολογία της ΑΣΥΕ για να αρνηθεί την ψηφιοποίηση της γνωμάτευσής της και να την παραπέμψει σε νέα ιατρική επανεξέταση; Ότι στο παλαιό έγγραφο «δεν αναγράφεται ρητά η χρονική διάρκεια»!
Είναι ντροπή να ζητούν από άνθρωπο με παραπληγία να ξαναπεράσει επιτροπές μετά από 16 χρόνια, ακυρώνοντας στην πράξη τα κεκτημένα δικαιώματά του. Στην απάντησή της, η Ανεξάρτητη Αρχή (ΣτΠ), αντί να καταδικάσει αυτή την αυθαιρεσία και να υπερασπιστεί τον πολίτη με αναπηρία, υιοθέτησε άκριτα τα επιχειρήματα της Διοίκησης. Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την επίμαχη απάντηση του ΣτΠ εδώ (Έγγραφο PDF). Εμείς, στα επόμενα κεφάλαια, αναλύουμε νομικά αυτό ακριβώς το έγγραφο και καταρρίπτουμε ένα προς ένα τα σαθρά επιχειρήματα που χρησιμοποιήθηκαν.
![]() |
| Έγγραφο παροχής πληροφοριών από το ΓΛΚ. Ενημερώνει τη συνταξιούχο ότι έχουν καλυφθεί όλες οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης βάσει της (ισόβιας) γνωμάτευσης της ΑΣΥΕ. |
1. Το Νομικό Επιχείρημα της «Ενεργούς Αρμοδιότητας»
Η ερμηνεία που απαιτεί επανεξέταση των αποφάσεων της ΑΣΥΕ είναι νομικά εσφαλμένη διότι παραβλέπει τη θεμελιώδη διάκριση του νομοθέτη:
Οι παλαιές αποφάσεις των πολιτικών φορέων (ΙΚΑ, Νομαρχίες) προέρχονται από καταργηθέντα όργανα, των οποίων καθολικός διάδοχος είναι το ΚΕ.Π.Α.
Αντιθέτως, οι Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές (ΑΣΥΕ, ΑΝΥΕ κ.λπ.) αποτελούν ενεργά, κυρίαρχα διοικητικά όργανα. Η αμφισβήτηση της ισχύος των αμετάκλητων γνωματεύσεων ενός ενεργού οργάνου, μέσω της απαίτησης για νέα ιατρική κρίση χωρίς ρητή νομοθετική εξουσιοδότηση, συνιστά προσβολή της αρχής της Διοικητικής Συνέχειας (το Κράτος δεσμεύεται να σέβεται τις αποφάσεις των δικών του, ενεργών οργάνων) και της Ασφάλειας Δικαίου (ο πολίτης πρέπει να νιώθει ασφαλής για τα κεκτημένα δικαιώματά του, χωρίς τον φόβο αιφνίδιων και αυθαίρετων ανατροπών). Ο νομοθέτης περιόρισε ρητά την ανάγκη «νέας πιστοποίησης» (άρθρο 4 παρ. 5β της ΚΥΑ 16996/2023) μόνο στις περιπτώσεις του ΚΕ.Π.Α.[1]
[1] Το αυτούσιο εδάφιο (άρθρο 4 παρ. 5β):
«Εφόσον από την αίτηση της περ. α) δεν προκύπτουν τα απαραίτητα στοιχεία για την ενημέρωση του Μητρώου Αναπηρίας, όπως αυτά καθορίζονται στην περ. (γ) του άρθρου 7, ο αιτών ενημερώνεται εγγράφως, με μέριμνα της αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής, για τη χορήγηση των επιπρόσθετων απαιτούμενων στοιχείων και τυχόν ανάγκη έκδοσης νέας πιστοποίησης αναπηρίας στην περίπτωση πιστοποιήσεων του ΚΕ.Π.Α.».
2. Η «Ομολογία» και το «Αυτογκόλ» του Συνηγόρου του Πολίτη
Στο έγγραφό του (αρ. φακ. 384124), ο ΣτΠ παραδέχεται ότι για τις γνωματεύσεις των Σωμάτων Ασφαλείας δεν απαιτείται αναγραφή διάρκειας, καθώς η διαπίστωση της πάθησης οδηγεί σε σύνταξη χωρίς χρονικό περιορισμό.
Εφόσον λοιπόν η Ανεξάρτητη Αρχή ομολογεί ότι ήταν απολύτως νόμιμο να μην αναγράφεται ημερομηνία λήξης, το λογικό βήμα θα ήταν να υποδείξει τον νόμιμο τρόπο συμπλήρωσης αυτού του ψηφιακού κενού στο Μητρώο. Αντ' αυτού, ο ΣτΠ έπεσε αμέσως σε μια νέα νομική πλάνη, παρερμηνεύοντας τη διάταξη (άρθρο 4, παρ. 5β) που έδινε ακριβώς αυτή τη λύση.
Τι λέει, με απλά λόγια, το άρθρο 4, παρ. 5β της ΚΥΑ 16996/2023, όπως τροποποιήθηκε από την ΚΥΑ 33836/23.12.2025):
Ο ΣτΠ παρερμήνευσε τη βασική διάταξη (άρθρο 4, παρ. 5β) που ρυθμίζει την ένταξη των παλαιών γνωματεύσεων στο Μητρώο. Τι λέει λοιπόν ο νόμος με απλά, καθημερινά λόγια;
Αν λείπει κάτι από την παλιά γνωμάτευση (όπως η διάρκεια), η επιτροπή (βάσει της παρ. 5β) οφείλει να σου ζητήσει να φέρεις ένα επιπρόσθετο στοιχείο. Ποιο μπορεί να είναι αυτό το στοιχείο; Μας το λύνει ο ίδιος ο νόμος στην προηγούμενη παράγραφο (παρ. 4), όπου αναφέρει ρητά πως για την καταχώριση αξιοποιούνται δημόσια έγγραφα, «όπως ενδεικτικά αποφάσεις απονομής συνταξιοδοτικών παροχών αναπηρίας»!
Αν χρειαστεί να ξαναπεράσεις από γιατρούς (νέα πιστοποίηση αναπηρίας), αυτό ισχύει ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ για όσους έχουν παλιές γνωματεύσεις από το ΚΕ.Π.Α. (και τα παλαιά όργανα που αυτό διαδέχτηκε).
Με λίγα λόγια:
Ο νομοθέτης λέει ρητά πως για τις Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές (ΑΣΥΕ, ΑΝΥΕ κ.λπ.) αρκεί να προσκομίσεις ένα επιπλέον χαρτί. Η ιατρική επανεξέταση αφορά μόνο το ΚΕΠΑ. Ο ΣτΠ διάβασε τη μισή διάταξη και αγνόησε υπόλοιπο μέρος της, που προστατεύει ρητά τους συνταξιούχους (στρατιωτικούς, στελέχη σωμάτων ασφαλείας και πολιτικούς υπαλλήλους) που υπάγονται σε αυτές.
Το «Αυτογκόλ» της Αρχειοθέτησης και η Έλλειψη Εγκυκλίου:
Αξίζει να τονιστεί ότι ο ΣτΠ έπεσε στην ίδια του την παγίδα. Πρόσφατα, έσπευσε να αρχειοθετήσει τη σχετική μας αναφορά, παραβλέποντας πλήρως ένα από τα βασικά της αιτήματα: να εκδοθεί άμεσα ερμηνευτική/ενημερωτική εγκύκλιος προς όλους τους φορείς. Εάν ο ΣτΠ είχε μεριμνήσει ώστε να υπάρχει σαφής ερμηνευτική εγκύκλιος για την ΚΥΑ 16996/2023 (όπως ισχύει), δεν θα βρισκόταν σήμερα στη θέση να ερμηνεύει ο ίδιος τόσο εσφαλμένα -και εις βάρος των δικαιωμάτων των ΑμεΑ- τη διάταξη του άρθρου 4, παρ. 5β.
3. Η Διαστρέβλωση του Άρθρου 53 (Π.Δ. 169/2007) από τον ΣτΠ
Στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει τη Διοίκηση, ο ΣτΠ προέβη σε ένα πρωτοφανές νομικό ατόπημα. Όπως αναφέρει στο έγγραφό του: «Σύμφωνα με το πδ 169/2007 "Κώδικας Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων, άρθρο 53 προβλέπεται η δυνατότητα επανεξέτασης από την ΑΣΥΕ, η οποία όπως έχουμε διαπιστώσει, ερμηνεύεται με ευρύτητα..."».
Ωστόσο, μια απλή ανάγνωση του άρθρου 53 αποδεικνύει το αντίθετο:
Στην παρ. 1 αναφέρεται ότι η επανεξέταση επιτρέπεται «ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου» ως μορφή προσφυγής μέσα σε ένα έτος.
Στην παρ. 2 αναφέρεται ρητά ότι οι συνταξιούχοι, εφόσον επικαλούνται επιδείνωση της κατάστασής τους, «δικαιούνται με αίτηση τους να επανεξετασθούν».
Στην παρ. 4 αναφέρεται επί λέξει: «Όπου στον κώδικα αυτόν απαιτείται για τη θεμελίωση δικαιώματος απορία, αυτή κρίνεται από το όργανο που αποφασίζει ή δικαιοδοτεί.» Εδώ η λέξη «απορία» έχει ξεκάθαρα την έννοια της κατάστασης κατά την οποία προκύπτει αδυναμία απάντησης ή αμφιβολία σε ένα ερώτημα (κατά την αρχική κρίση). Το εδάφιο αυτό «κλειδώνει» το γεγονός ότι το άρθρο αφορά τη γένεση (θεμελίωση) ενός δικαιώματος, όταν η επιτροπή καλείται να λύσει αυτή την «απορία». Για τους παλαιούς συνταξιούχους, όμως, δεν υφίσταται πλέον καμία απορία ή ερώτημα! Το δικαίωμά τους είναι ήδη λυμένο, θεμελιωμένο και ισόβιο μέσω της συνταξιοδότησής τους.
Με λίγα λόγια, το άρθρο 53 καθιερώνει ένα ΔΙΚΑΙΩΜΑ του συνταξιούχου (να ζητήσει ο ίδιος επανεξέταση αν επιδεινωθεί η υγεία του ή αν θέλει να προσβάλει μια απόφαση κατά τη θεμελίωση). Ο ΣτΠ, κάνοντας χρήση μιας αυθαίρετης «ευρείας ερμηνείας», πήρε ένα προστατευτικό δικαίωμα του πολίτη και το μετέτρεψε σε... εργαλείο της Διοίκησης, δίνοντάς της δήθεν το δικαίωμα να καλεί αυτεπάγγελτα τους ισόβιους συνταξιούχους όποτε εκείνη θέλει, απλώς για να συμπληρώσει ένα ψηφιακό πεδίο. Αυτό είναι νομικά και ηθικά απαράδεκτο.
4. Το Επιχείρημα της Διοικητικής Ασφυξίας
Υφίσταται τεράστιος όγκος παλαιών γνωματεύσεων. Η απαίτηση για επανεξέταση μόνο και μόνο για τη συμπλήρωση ενός ψηφιακού πεδίου θα προκαλέσει έμφραγμα στις επιτροπές και σημαντικό περιττό κόστος στον κρατικό προϋπολογισμό, παραβιάζοντας την Αρχή της Οικονομίας της Διοίκησης.
Κατακλείδα:
Η απαίτηση για επανεξέταση των συνταξιούχων (στρατιωτικών και πολιτικών υπαλλήλων) στερείται νομικής και λογικής βάσης αφού η ΑΣΥΕ είναι ενεργή υγειονομική επιτροπή (δεν έχει καταργηθεί) και βάσει των γνωματεύσεών της το κράτος χορηγεί συνταξιοδοτικές παροχές εφόρου ζωής στους υπαλλήλους του.
ΜΕΡΟΣ Β': ΟΔΗΓΟΣ ΔΡΑΣΗΣ & ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Για να μην μπορεί η υπηρεσία να αγνοήσει ή να μην πρωτοκολλήσει το email σας, μην στείλετε απλό κείμενο.
Αντιγράψτε το παρακάτω πρότυπο.
Μεταβείτε στο Gov.gr (Ψηφιακή Βεβαίωση Εγγράφου).
Δημιουργήστε το PDF. Η ψηφιακή βεβαίωση επέχει θέση γνησίου υπογραφής και ταυτοποίησης.
Στείλτε το PDF στο email της αρμόδιας για εσάς επιτροπής:
ΑΣΥΕ (Στρατός Ξηράς): [email protected]
ΑΝΥΕ (Πολεμικό Ναυτικό): [email protected]
ΑΑΥΕ (Πολεμική Αεροπορία): [email protected]
ΠΡΟΣΟΧΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΝΗΜΜΕΝΑ ΕΓΓΡΑΦΑ: Η επισύναψη της Πράξης Συνταξιοδότησης (ή χορήγησης επιδόματος) απαιτείται ΜΟΝΟ εάν η γνωμάτευσή σας δεν αναγράφει ρητά Ημερομηνία Λήξης (ή φράσεις όπως «Εφ' όρου ζωής» / «Επ' αόριστον»). Αν η γνωμάτευσή σας γράφει ήδη ότι είναι ισόβια, η Πράξη Συνταξιοδότησης δεν χρειάζεται.
ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ
ΠΡΟΣ: Γραμματεία ............................................................ (Επιλέξτε ανάλογα με την προέλευση της γνωμάτευσής σας: ΑΣΥΕ για Στρατό Ξηράς/Πολιτικούς Υπαλλήλους, ΑΝΥΕ για Πολεμικό Ναυτικό/Λιμενικό, ΑΑΥΕ για Πολεμική Αεροπορία, Υγειονομική Υπηρεσία ΕΛ.ΑΣ. ή Π.Σ.)
ΘΕΜΑ: Αίτημα για ψηφιοποίηση γνωμάτευσης και καταχώριση στο Εθνικό Μητρώο ΑμεΑ (κατ’ άρθρο 4 παρ. 5 ΚΥΑ 16996/2023).
Αξιότιμοι κύριοι,
Είμαι κάτοχος της υπ’ αριθμ. ........................ Γνωμάτευσης της Επιτροπής σας, η οποία παραμένει σε ισχύ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (12.11.2024), οι γνωματεύσεις που εκδόθηκαν πριν την 11η Νοεμβρίου 2024 καταχωρούνται στο Εθνικό Μητρώο Αναπηρίας.
Δεδομένου ότι η δική μου δεν έχει ακόμη εμφανιστεί, αιτούμαι την άμεση ψηφιοποίησή της. Προς τεκμηρίωση, σας υποβάλλω:
Αντίγραφο της ανωτέρω Γνωμάτευσης.
Την Οριστική Πράξη Συνταξιοδότησής μου ή Πράξη χορήγησης επιδόματος (π.χ. Επίδομα Λοχαγού) [ΕΠΙΣΥΝΑΠΤΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΕΦΟΣΟΝ Η ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΗ ΔΕΝ ΑΝΑΓΡΑΦΕΙ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΛΗΞΗΣ], η οποία αποδεικνύει την ισοβιότητα της πάθησης ως «επιπρόσθετο απαιτούμενο στοιχείο» κατά το άρθρο 4 παρ. 5β της ΚΥΑ 16996/2023.
Αποδεικτικό Ταυτοπροσωπίας: Η ταυτοπροσωπία μου αποδεικνύεται πλήρως από την Ψηφιακή Βεβαίωση Εγγράφου (Gov.gr) της παρούσας αίτησης, οπότε παρέλκει η επισύναψη αντιγράφου ταυτότητας.
(Εναλλακτικά, εάν δεν χρησιμοποιήσατε την ψηφιακή βεβαίωση: Επισυνάπτω Ψηφιακό Αντίγραφο (Gov.gr) Δελτίου Ταυτότητας, καθώς βάσει του άρθρου 31 του Ν. 5099/2024 δεν επιτρέπεται πλέον η υποβολή απλού φωτοαντιγράφου).
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Σε περίπτωση που η ιατρική μου γνωμάτευση εκδόθηκε παλαιότερα και δεν αναγράφει ρητά τη διάρκεια ισχύος, σας προσκομίζω την συνημμένη Πράξη Συνταξιοδότησης/Επιδόματος (βλ. συνημμένο 2), το οποίο αποτελεί Δημόσιο Έγγραφο και αποδεικνύει αδιαμφισβήτητα ότι το δικαίωμά μου είναι κεκτημένο και ισόβιο. Επιπλέον, η διαδικασία «έκδοσης νέας πιστοποίησης» προβλέπεται στο άρθρο 4 παρ. 5β της ΚΥΑ αποκλειστικά για το ΚΕ.Π.Α. Ως εκ τούτου, αιτούμαι την καταχώριση βάσει των υπαρχόντων στοιχείων, χωρίς ιατρική επανεξέταση.
ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ (GDPR): Η παρούσα υπέχει θέση συγκατάθεσης για τη συλλογή, καταχώριση, επεξεργασία και υπηρεσιακή διαβίβαση των προσωπικών μου δεδομένων (συμπεριλαμβανομένων των ευαίσθητων δεδομένων υγείας) αποκλειστικά για τους σκοπούς του Ψηφιακού Μητρώου και της Κάρτας Αναπηρίας.
Παρακαλώ για την πρωτοκόλληση της παρούσας και τη γνωστοποίηση του αριθμού πρωτοκόλλου στο email μου.
Με τιμή,
[Ονοματεπώνυμο]
Α.Φ.Μ.: ....................
ΑΜΚΑ: ....................
Α.Δ.Τ.: ...................... (ή Ψηφιακό Αντίγραφο Δ.Τ. Gov.gr)
Τηλ.: .........................
Email: .......................
![]() |
| Η γνώση των νομικών εργαλείων είναι η ασπίδα προστασίας των κεκτημένων δικαιωμάτων των ΑμεΑ απέναντι στη διοικητική αυθαιρεσία. |
Γιατί αυτό το Άρθρο είναι σημαντικό;
Η νομική αυτή ανάλυση δεν υποκαθιστά τον νομικό σύμβουλο, αλλά παρέχει στον πολίτη τα απαραίτητα εργαλεία
για να προστατεύσει τα δικαιώματά του απέναντι σε μια Διοίκηση που, ελλείψει εγκυκλίων, αυτοσχεδιάζει
εις βάρος των ΑμεΑ. Διαδώστε το. Μην αφήσετε κανέναν συνάδελφο να χάσει τα κεκτημένα του από άγνοια.
© 2026 Ανδρέας Μπαρδάκης

%20.png)










