Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026

Στην αντεπίθεση για τον Προσωπικό Βοηθό: Καταθέσαμε το 1ο Υπόμνημα στην Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας

Τίτλος Άρθρου: Στην αντεπίθεση για τον Προσωπικό Βοηθό: Καταθέσαμε το 1ο Υπόμνημα στην Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας
 
Γραφιστική απεικόνιση επίσημου εγγράφου με στυλό και κόκκινο βουλοκέρι που φέρει το διεθνές σήμα προσβασιμότητας και την επιγραφή «Συνήγορος των ΑμεΑ». Στα δεξιά, σε σκούρο μπλε φόντο, αναγράφονται τα αιτήματα του υπομνήματος προς την Ε.Α.Π.: Κατάργηση του κριτηρίου 'εφ' όρου ζωής', θεσμοθέτηση εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου, παροχή εναλλακτικής επικοινωνίας (AAC), διαφάνεια κριτηρίων και επαναξιολόγηση.
Το 1ο Υπόμνημα της κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ» προς την Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας, με τα τέσσερα βασικά αιτήματα για το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού.
 
Φίλες και φίλοι,

Η φωνή των 133.000+ μελών της κοινότητάς μας «Συνήγορος των ΑμεΑ» παίρνει θεσμική μορφή. Σήμερα, 9 Σεπτεμβρίου 2026, καταθέσαμε επίσημο Υπόμνημα (Μέρος 1ο) προς την Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας (Ε.Α.Π.), με κοινοποίηση στο Παρατηρητήριο της Ε.Σ.Α.μεΑ. και τον Πρόεδρο της Ε.Α.Π.

Στόχος μας; Να γκρεμίσουμε τα γραφειοκρατικά και ψηφιακά εμπόδια της νέας νομοθεσίας (Ν. 5322/2026) που αφήνουν απροστάτευτα τα άτομα με τις πιο βαριές αναπηρίες. Στο κείμενό μας αξιοποιούμε μάλιστα τα ευρήματα της ίδιας της έρευνας της Ε.Σ.Α.μεΑ. για να αποδείξουμε τα τεράστια κενά του συστήματος.

Τα 4 βασικά αιτήματα που θέτουμε προ των ευθυνών τους:

  • Τέλος στον γραφειοκρατικό αποκλεισμό: Ζητάμε την άμεση τροποποίηση του άκαμπτου κριτηρίου της απόφασης «εφ' όρου ζωής», ώστε να γίνονται δεκτά εναλλακτικά διοικητικά αποδεικτικά (όπως οι εφ' όρου ζωής συνταξιοδοτικές αποφάσεις) ή να εξαιρούνται άτομα με τεκμηριωμένα βαριές αναπηρίες που χρήζουν συμπαράστασης, όπως είδαμε στην εξοργιστική υπόθεση του Σιαχίν Σερήφ.

  • Θέσπιση Εξουσιοδοτημένου Εκπροσώπου: Απαιτούμε απλή διοικητική οδό εξουσιοδότησης για τις ψηφιακές συναλλαγές (όπως ισχύει σε ΗΠΑ και Ιρλανδία), ώστε οι ενήλικες χωρίς δυνατότητα ταυτοποίησης στο gov.gr να μην εγκλωβίζονται σε πολυέξοδες δικαστικές συμπαραστάσεις. Στηρίζουμε έμπρακτα το αντίστοιχο αίτημα του Συλλόγου «Η Θεοτόκος».

  • Παροχή Εναλλακτικής Επικοινωνίας (AAC): Ζητάμε υποχρεωτική κρατική υποστήριξη με εργαλεία εναλλακτικής επικοινωνίας κατά τις αξιολογήσεις, ώστε να σταματήσουν οι «τυπικές» και επιφανειακές συνεντεύξεις από μη εξειδικευμένες επιτροπές.

  • Διαφάνεια και Επαναξιολόγηση: Διεκδικούμε ξεκάθαρα κριτήρια απόδοσης ωρών και το αυτονόητο δικαίωμα επαναξιολόγησης σε περίπτωση που η αναπηρία επιδεινωθεί.

Αυτή είναι μόνο η αρχή. Το παρόν Υπόμνημα αποτελεί το Μέρος 1ο. Θα ακολουθήσουν και επόμενες παρεμβάσεις για κάθε εμπόδιο που συναντάμε στην καθημερινότητά μας.

Διαβάστε παρακάτω το πλήρες κείμενο του Υπομνήματος που κατατέθηκε επίσημα σήμερα:

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ - ΜΕΡΟΣ 1ο

ΠΡΟΣ: Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας (Ε.Α.Π.)

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
1. Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.)

  • Κεντρική Γραμματεία | Email: [email protected]
    2. Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ. (Επιστημονική Ομάδα Μελέτης)

  • Φανή Προβή, Επιστημονική Υπεύθυνη | Email: [email protected]

  • Δρ. Αντωνία Παυλή, Κύρια Ερευνήτρια | Email: [email protected]

  • Νεκταρία Αποστολάκη, Υπεύθυνη Έργου | Email: [email protected]

ΑΠΟ: Ανδρέα Μπαρδάκη, Ακτιβιστή για τα δικαιώματα των ΑμεΑ, Δημιουργό της κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ» (διαδικτυακή ομάδα με 133.000+ μέλη), υπό την ιδιότητά μου ως ενεργού πολίτη και μέλους της Κοινωνίας των Πολιτών, βάσει του άρθρου 33 παρ. 3 της Σύμβασης CRPD του ΟΗΕ.

ΘΕΜΑ: Θεσμικά και Διοικητικά Εμπόδια Προσβασιμότητας στο Πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού (Ν. 5322/2026 & ΚΥΑ 18867/2026) - Αιτήματα γνωμοδότησης και ρυθμιστικής παρέμβασης.

Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας, όπως αυτές απορρέουν από τον ιδρυτικό σας Νόμο 4780/2021 (άρθρο 2, περ. β, γ, ε), σας καταθέτουμε το παρόν υπόμνημα. Το κείμενο αποτελεί προϊόν ευρείας και ανοιχτής διαβούλευσης με τα μέλη της κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ», καταγράφοντας πραγματικές υποθέσεις και βιώματα αποκλεισμού.

Προκειμένου η Αρχή να μπορέσει να εξετάσει ενδελεχώς τα ζητήματα, επιλέξαμε να σας καταθέσουμε τα αιτήματά μας μέσω διαδοχικών, θεματικών υπομνημάτων. Το παρόν, πρώτο υπόμνημα, εστιάζει αποκλειστικά στα σοβαρά εμπόδια ψηφιακής, διοικητικής και επικοινωνιακής προσβασιμότητας που εγείρει το πρόσφατο νομοθετικό πλαίσιο για τον Προσωπικό Βοηθό. Καλούμε την Αρχή να εξετάσει τα κάτωθι συστημικά εμπόδια και να γνωμοδοτήσει προς την Πολιτεία για την άμεση ρυθμιστική και πρακτική επίλυσή τους:

1. Γραφειοκρατικός Αποκλεισμός (Το κριτήριο του "Εφ' όρου ζωής")
Σύμφωνα με το άρθρο 5 (παρ. 2α) του Ν. 5322/2026, απαραίτητη προϋπόθεση επιλεξιμότητας για το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού αποτελεί η κατοχή πιστοποίησης ΚΕΠΑ «με ισχύ εφ’ όρου ζωής». Η συγκεκριμένη, άκαμπτη γραφειοκρατική προϋπόθεση δημιουργεί ένα ανυπέρβλητο διοικητικό εμπόδιο, αφήνοντας εκτός προγράμματος άτομα με βαριές και πρακτικά μη αναστρέψιμες αναπηρίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το οποίο έχει απασχολήσει εκτενώς τον δημόσιο διάλογο και τα ΜΜΕ, αποτελεί η περίπτωση του Σιαχίν Σερήφ [1].
Πρόκειται για άτομο απόλυτα καθηλωμένο, το οποίο αδυνατεί να αυτοεξυπηρετηθεί σε κάθε βασική ανάγκη που έχει, με βαριά αναπηρία 85%, συνταξιούχο αναπηρίας εφ' όρου ζωής και με κρίση ανάγκης συμπαράστασης ετέρου προσώπου. Ο συγκεκριμένος πολίτης αποκλείεται κυνικά από το Πρόγραμμα, απλώς και μόνο επειδή η απόφαση του ΚΕΠΑ δεν φέρει την τυπική λεκτική διατύπωση. Το σύστημα, αντί να αξιολογεί την πραγματική ανάγκη ανεξάρτητης διαβίωσης, μετατρέπεται σε μηχανισμό αποκλεισμού.
Ζητούμε την παρέμβασή σας προκειμένου να τροποποιηθεί το εν λόγω άρθρο, ώστε να γίνονται δεκτά εναλλακτικά διοικητικά αποδεικτικά (όπως οι εφ' όρου ζωής συνταξιοδοτικές αποφάσεις) ή να εξαιρούνται από την τυπική υποχρέωση της λεκτικής διατύπωσης άτομα με τεκμηριωμένα βαριές και πολλαπλές αναπηρίες που χρήζουν συμπαράστασης.

2. Ψηφιακή Αυθεντικοποίηση και Ορισμός Εξουσιοδοτημένου Εκπροσώπου
Ενώ η νέα νομοθεσία (Ν. 5322/2026) προβλέπει την εκπροσώπηση μέσω δικαστικού συμπαραστάτη, επιτρόπου ή αναδόχου, δεν παρέχει καμία εναλλακτική οδό απλής διοικητικής εξουσιοδότησης για τους ενήλικες που δεν μπορούν να ταυτοποιηθούν αυτόνομα μέσω taxisnet / gov.gr wallet. Το σύστημα εγκλωβίζει τις οικογένειες στη χρονοβόρα, στιγματιστική και δαπανηρή δικαστική οδό, προϋποθέτοντας ψηφιακή αυτοεκπροσώπηση από πληθυσμό που συχνά αδυνατεί να την ασκήσει. Αυτό καταστρατηγεί την επιταγή του Άρθρου 12 της Σύμβασης CRPD για «Υποστηριζόμενη Λήψη Αποφάσεων».
Το ψηφιακό αυτό αδιέξοδο επιβεβαιώνεται από τη μελέτη [2] του Παρατηρητηρίου της Ε.Σ.Α.μεΑ., η οποία καταγράφει ότι η πλατφόρμα δεν είναι φιλική ούτε πλήρως προσβάσιμη, αναγκάζοντας τα άτομα να εξαρτώνται από τρίτους (φίλους, λογιστές ή Κέντρα Κοινότητας).
Υιοθετώντας το απολύτως δίκαιο αίτημα του Συλλόγου Γονέων, Κηδεμόνων & Φίλων «Η Θεοτόκος» [3], ζητούμε να γνωμοδοτήσετε υπέρ της θέσπισης δυνατότητας ώστε ο αιτών να μπορεί να ορίσει εύκολα, διοικητικά και εξωδικαστικά, έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο για τις ψηφιακές του συναλλαγές, στα πρότυπα των κανονισμών εφαρμογής του Affordable Care Act (42 CFR 435.923) των ΗΠΑ που επικαλείται ο Σύλλογος (Authorized Representative).
Προς περαιτέρω επίρρωση και ενίσχυση αυτής της θέσης, εμείς ως «Συνήγορος των ΑμεΑ» θέτουμε επιπλέον υπόψη σας το ισχυρό ευρωπαϊκό προηγούμενο της Ιρλανδίας. Με τον νόμο Assisted Decision-Making (Capacity) Act 2015, η Ιρλανδία κατήργησε το παρωχημένο δικαστικό μοντέλο, θεσμοθετώντας τον «Βοηθό Λήψης Αποφάσεων» (Decision-Making Assistant) μέσω μιας καθαρά εξωδικαστικής, διοικητικής συμφωνίας. Αποδεικνύεται περίτρανα ότι το αίτημα του Συλλόγου όχι μόνο αποτελεί διεθνή βέλτιστη πρακτική, αλλά είναι νομικά εφικτό και απολύτως εναρμονισμένο με τις επιταγές του ΟΗΕ, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης κατάλληλων διοικητικών δικλείδων ασφαλείας.

3. Απουσία Εναλλακτικής Επικοινωνίας (AAC) & Τυπικές Αξιολογήσεις
Κατά την αξιολόγηση για το Πρόγραμμα, το κράτος δεν παρέχει προσβάσιμες μορφές επικοινωνίας. Αντιθέτως, η νομοθεσία (ΚΥΑ 18867/2026, άρθ. 11 παρ. 2) μετακυλίει την ευθύνη και το κόστος στον αξιολογούμενο ("με δική του πρωτοβουλία και ευθύνη"). Παράλληλα, η έρευνα του Παρατηρητηρίου της Ε.Σ.Α.μεΑ, αποκαλύπτει ότι το 43,3% των ερωτώμενων θεωρεί την αξιολόγηση από την επιτροπή μια καθαρά "τυπική" διαδικασία, με χαρακτηριστική την έλλειψη εξειδικευμένης γνώσης από τα μέλη των επιτροπών.
Υιοθετώντας και στηρίζοντας το απολύτως εύστοχο αίτημα του Συλλόγου Γονέων, Κηδεμόνων & Φίλων «Η Θεοτόκος», ζητούμε να γνωμοδοτήσετε ώστε η χρήση εργαλείων Υποστηρικτικής/Εναλλακτικής Επικοινωνίας (AAC) από τις Ειδικές Επιτροπές να καταστεί υποχρεωτική νομική προϋπόθεση, καθώς και να θεσπιστούν αυστηρότερα κριτήρια εξειδίκευσης των αξιολογητών ανά κατηγορία αναπηρίας.

4. Αδιαφάνεια Κριτηρίων, Στέρηση Δικαιώματος Άποψης & Επαναξιολόγησης
Η επίσημη έρευνα του Παρατηρητηρίου της Ε.Σ.Α.μεΑ. ανέδειξε σοβαρά ελλείμματα διαφάνειας στις αποφάσεις απονομής ωρών. Το 32,1% των ερωτώμενων δήλωσε ότι δεν είχε τη δυνατότητα να εκφράσει την άποψή του για την απόφαση της Επιτροπής. Παράλληλα, καταγράφεται έντονη διαμαρτυρία για την απουσία σαφούς μηχανισμού επαναξιολόγησης σε περίπτωση επιδείνωσης της αναπηρίας ή μεταβολής των συνθηκών διαβίωσης του ατόμου.
Ζητούμε τη γνωμοδότησή σας για τη θεσμοθέτηση ρητής διαδικασίας αιτιολογημένης απόφασης, με σαφή και διαφανή κριτήρια μοριοδότησης, καθώς και την πρόβλεψη δικαιώματος τακτικής επαναξιολόγησης, όταν τα λειτουργικά και ιατρικά δεδομένα του ωφελούμενου επιδεινώνονται.

Αναμένουμε την επίσημη τοποθέτηση και τις ρυθμιστικές σας προτάσεις επί των ανωτέρω συγκεκριμένων σημείων του νομοθετικού πλαισίου. Δεδομένου του όγκου των αναφορών που λαμβάνουμε καθημερινά, επιφυλασσόμαστε για την κατάθεση νέων υπομνημάτων στο μέλλον, προκειμένου να αναδείξουμε οποιοδήποτε άλλο κρίσιμο ζήτημα προσβασιμότητας και προστασίας των δικαιωμάτων των ΑμεΑ απαιτήσει θεσμική παρέμβαση.

Με εκτίμηση,
Ανδρέας Μπαρδάκης


Πηγές - Παραπομπές:
[1] «Υπόθεση Σιαχίν Σερήφ»: https://www.imerodromos.gr/upothesh-siachin-serhf/

[2] Τελικό κείμενο της μελέτης για τον Προσωπικό Βοηθό του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας, 02.09.2026: https://www.esamea.gr/el/article/teliko-keimeno-ths-meleths-gia-ton-proswpiko-bohtho-toy-parathrhthrioy-thematwn-anaphrias

[3] Δημοσίευση του χρήστη Σύλλογος γονέων «Η Θεοτόκος», 21.07.2026: https://www.facebook.com/syllogosTheotokos/posts/pfbid02GUZFdPsufUUGDgPKpwRbVKUyb6zW98HptmeaHxUX4ZvYpFQm7AnFzcB2LFtEJMZnl
 
Στιγμιότυπο οθόνης από ανάρτηση του Συλλόγου γονέων «Η Θεοτόκος» στο Facebook. Το κείμενο αναφέρει ότι, ανταποκρινόμενο στο κάλεσμα του Ανδρέα Μπαρδάκη και της κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ», το Σωματείο κατέθεσε προτάσεις στην Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας. Οι προτάσεις εστιάζουν στη δυνατότητα ψηφιακής αυθεντικοποίησης εκπροσώπου για άτομα που αδυνατούν να αυτοεκπροσωπηθούν, καθώς και στη διασφάλιση ισότιμης συμμετοχής για όσους χρησιμοποιούν Υποστηρικτική και Εναλλακτική Επικοινωνία (AAC). Η ανάρτηση καταλήγει με ευχαριστίες προς τον κ. Μπαρδάκη και την κοινότητα.
Η δημόσια τοποθέτηση του Συλλόγου γονέων «Η Θεοτόκος» (21/07/2026), η οποία ανέδειξε το ψηφιακό αδιέξοδο της αυτοεκπροσώπησης και την απουσία πρόβλεψης για την Υποστηρικτική και Εναλλακτική Επικοινωνία (AAC).

 

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ [28/09/2026]: Η επίσημη απάντηση της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας στο 1ο Υπόμνημα και η αξιολόγησή της

Σε συνέχεια του 1ου Υπομνήματος που κατατέθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 σχετικά με τα αναχώματα στο πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού, η Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας (Ε.Α.Π.) προχώρησε σε επίσημη έγγραφη τοποθέτηση. Η απάντηση της Αρχής συνιστά μια σημαντική θεσμική εξέλιξη, καθώς ενσωματώνει βασικές διεκδικήσεις της κοινότητας, διατηρώντας ωστόσο μια προβληματική στάση απέναντι στον πλέον αυστηρό γραφειοκρατικό αποκλεισμό του συστήματος. 

Το Ιστορικό: Η καταγγελία που έσπασε τη διοικητική σιωπή

Υπενθυμίζεται ότι η σημερινή επίσημη τοποθέτηση της Ε.Α.Π. δεν προέκυψε αυθόρμητα. Αποτελεί καρπό συστηματικής πίεσης, σε συνέχεια της δημόσιας καταγγελίας μας στις 11 Ιουλίου 2026, με τίτλο «Όταν η Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας αρνείται να μας δώσει... προσβασιμότητα στην πληροφορία!». Εκείνη την περίοδο, η Αρχή τηρούσε απόλυτη σιγή ιχθύος απέναντι σε 13 τεκμηριωμένα μηνύματα που της είχαν αποσταλεί από τις 19 Οκτωβρίου 2025 έως και τις 7 Μαΐου 2026, παραβιάζοντας τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας. Η υποχρέωση της Διοίκησης να απαντήσει ενεργοποιήθηκε ουσιαστικά μόνο μετά τις επίσημες καταγγελίες μας προς τον Συνήγορο του Πολίτη (Αρ. Φακέλου Υπόθεσης 400946/52749/11.07.2026) και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (Αρ. Πρωτ. 43780 ΕΙ 2026/13.07.2026). Η παρούσα απάντηση, επομένως, αποτελεί μια πρώτη, σημαντική νίκη της Κοινωνίας των Πολιτών απέναντι στη διοικητική αδράνεια. 

Οι θετικές δεσμεύσεις και οι συγκλίσεις

  • Εξουσιοδοτημένος Εκπρόσωπος: Η Ε.Α.Π. ταυτίζεται απόλυτα με τη θέση ότι το ισχύον πλαίσιο δικαστικής συμπαράστασης είναι παρωχημένο και χρήζει ουσιαστικής αναθεώρησης. Δεδομένου ότι το αρμόδιο Υπουργείο δεν έχει ζητήσει σχετική γνωμοδότηση, η Αρχή δεσμεύτηκε να αναλάβει η ίδια τη θεσμική πρωτοβουλία, υποβάλλοντας συγκεκριμένη πρόταση για τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας.

  • Υποστηρικτική Τεχνολογία (AAC) και Διαδικασία Αξιολόγησης: Η Ε.Α.Π. αποδέχεται πλήρως τη θέση μας, υπογραμμίζοντας πως κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να επικοινωνεί με τον δικό του τρόπο. Ξεκαθαρίζει ότι τα κατάλληλα μέσα πρέπει να έχουν προβλεφθεί πριν από την έναρξη της αξιολόγησης και να είναι διαθέσιμα καθ' όλη τη διάρκειά της. Παράλληλα, η Αρχή μάς ενημερώνει ότι έχει ήδη τονίσει στο αρμόδιο Υπουργείο την ανάγκη σχεδιασμού μιας ουσιαστικής, προσωποκεντρικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, επισημαίνει ότι οι αξιολογητές χρειάζονται συστηματική εκπαίδευση, κοινά εργαλεία και σαφείς κατευθύνσεις, ώστε να είναι σε θέση να επικοινωνούν ουσιαστικά με τον κάθε αξιολογούμενο μέσω της δικής του μεθόδου. Μόνο με αυτόν τον τρόπο, καταλήγει η Αρχή, θα περιοριστούν οι υποκειμενικές κρίσεις και θα διασφαλιστεί ότι αποτυπώνονται οι πραγματικές ανάγκες και η βούληση του ίδιου του ατόμου. 

    Διαφάνεια, Δικαίωμα Άποψης και Επαναξιολόγηση: Απαντώντας στα ζητήματα αδιαφάνειας, η Ε.Α.Π. υποστήριξε ότι τα αρνητικά δεδομένα του Παρατηρητηρίου αφορούσαν αποκλειστικά το πιλοτικό στάδιο. Διαβεβαιώνει πως στη μόνιμη εφαρμογή έχουν επέλθει σημαντικές αλλαγές: ο ενδιαφερόμενος ενημερώνεται πλέον για την επιλεξιμότητα και τα μόριά του, διατηρεί ρητά το δικαίωμα να εκφράσει ο ίδιος τις απόψεις και τη βούλησή του κατά την αξιολόγηση, ενώ του παρέχεται δικαίωμα ένστασης εντός δεκαπέντε (15) ημερών, η οποία εξετάζεται από διαφορετική επιτροπή.

    Στο κρίσιμο ζήτημα της επαναξιολόγησης, η Αρχή αναγνωρίζει ότι οι περιορισμοί της νέας ΚΥΑ (που απαιτούν την παρέλευση τριετίας και την ύπαρξη μεγαλύτερου ποσοστού αναπηρίας) συνιστούν ένα περιορισμένο βήμα. Παραδέχεται ρητά πως οι ανάγκες υποστήριξης ενός ανθρώπου δύνανται να μεταβληθούν ουσιαστικά, για παράδειγμα λόγω επιδείνωσης της λειτουργικότητας ή αλλαγής των συνθηκών διαβίωσης, χωρίς να αλλάξει καθόλου το ποσοστό αναπηρίας του. Ωστόσο, παρά τη σημαντική αυτή παραδοχή, η Ε.Α.Π. αποφεύγει να δεσμευτεί για την ανάληψη άμεσης θεσμικής παρέμβασης. Αντιθέτως, περιορίζεται στη θέση ότι το ζήτημα πρέπει να «παρακολουθηθεί στην πράξη», ώστε να «εξεταστεί» μελλοντικά η διεύρυνση της δυνατότητας επαναξιολόγησης.

Ο γραφειοκρατικός παραλογισμός που διαιωνίζεται

Στο μείζον ζήτημα του αποκλεισμού λόγω του κριτηρίου «εφ' όρου ζωής», η τοποθέτηση της Ε.Α.Π. κρίνεται ανεδαφική. Παρότι η Αρχή αναγνωρίζει το πρόβλημα και δηλώνει πως έχει ενημερώσει το Υπουργείο, αποφεύγει να εισηγηθεί την άμεση νομοθετική άρση του. Αντιθέτως, προτείνει στους πολίτες με βαριές αναπηρίες να εξετάσουν το ενδεχόμενο άμεσης ένστασης ή αναθεώρησης κατά των αποφάσεων ΚΕΠΑ.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση αγνοεί τη νομική και πρακτική πραγματικότητα. Αφενός, οι προβλεπόμενες προθεσμίες προσφυγής (30 ημερών) έχουν παρέλθει προ πολλού για τις αποφάσεις που ήδη κατέχουν οι πολίτες. Αφετέρου, ακόμη και στην περίπτωση υποβολής αιτήματος αναθεώρησης, καμία υγειονομική επιτροπή δεν νομιμοποιείται να αποδώσει ισχύ «εφ' όρου ζωής» σε παθήσεις (όπως στην αναφερθείσα περίπτωση του Σιαχίν Σερήφ) οι οποίες δεν συμπεριλαμβάνονται ρητά στον αυστηρό, κλειστό Πίνακα Μη Αναστρέψιμων Παθήσεων του Υπουργείου. Το σύστημα, πρακτικά, παραπέμπει τους πολίτες σε νομικά αδιέξοδες διαδικασίες.

Το μέγεθος του θεσμικού εμπαιγμού αναδεικνύεται, άλλωστε, από μια κατάφωρη αντίφαση του ίδιου του συστήματος. Σήμερα, πολίτες με βαριά αναπηρία (80% και άνω), οι οποίοι φέρουν ρητή, ιατρική πιστοποίηση από τα ΚΕΠΑ ότι χρήζουν συνεχούς επίβλεψης, φροντίδας και συμπαράστασης από έτερο πρόσωπο, αποκλείονται αυθαίρετα από το Πρόγραμμα. Στον αντίποδα, το σύστημα καθιστά επιλέξιμους πολίτες με κινητική αναπηρία 67%, για τους οποίους δεν έχει πιστοποιηθεί καμία απολύτως ανάγκη φροντίδας από τρίτο πρόσωπο. Ενώπιον αυτής της εξόφθαλμης διοικητικής παράνοιας, η προτροπή της Διοίκησης προς τους κατάκοιτους πολίτες να αναζητήσουν λύση μέσω νομικά αδιέξοδων ενστάσεων, δεν συνιστά απλώς υπεκφυγή, αλλά ευθεία προσβολή της νοημοσύνης τους. 

Προγραμματισμός επόμενων ενεργειών

Ο θεσμικός διάλογος έχει ανοίξει, ωστόσο η διεκδίκηση για την πλήρη άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων συνεχίζεται.

Βρίσκεται ήδη υπό προετοιμασία το 2ο Υπόμνημα προς την Ε.Α.Π. Μέσω αυτού, θα καταρριφθεί τεκμηριωμένα η θεωρία των «ενστάσεων», επαναφέροντας επιτακτικά το αίτημα να καταστεί η ήδη πιστοποιημένη ανάγκη συμπαράστασης ετέρου προσώπου ως το κυρίαρχο κριτήριο ένταξης, έναντι των αυστηρών λογιστικών αποκλεισμών. Παράλληλα, το νέο Υπόμνημα θα εισαγάγει νέα μείζονα ζητήματα, δίνοντας έμφαση στα εμπόδια πραγματικής πρόσβασης στη Δικαιοσύνη και στο υφιστάμενο αδιέξοδο με την εφαρμογή της Νομικής Βοήθειας για τα ΑμεΑ.

Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη τον έντονο προβληματισμό που καταγράφεται σταθερά από τα μέλη της κοινότητας, οφείλουμε να καταστήσουμε σαφές ότι κρίσιμα ζητήματα, όπως ο ηλικιακός περιορισμός των 67 ετών και ο αποκλεισμός των συγγενών από τον ρόλο του Προσωπικού Βοηθού, δεν παραβλέπονται. Τα συγκεκριμένα θέματα βρίσκονται υψηλά στην ατζέντα μας και θα αποτελέσουν αντικείμενο επόμενων, στοχευμένων παρεμβάσεων, εξεταζόμενα αυστηρά υπό το πρίσμα της ισονομίας και των επιταγών της Σύμβασης CRPD.

Συνεχίζουμε τον αγώνα για ίσα δικαιώματα και πραγματική ανεξάρτητη διαβίωση.

Κεφαλίδα επίσημου εγγράφου της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας που φέρει το λογότυπο και τα στοιχεία επικοινωνίας της. Απευθύνεται στον κ. Ανδρέα Μπαρδάκη, με ημερομηνία 28 Σεπτεμβρίου 2026 και Αριθμό Πρωτοκόλλου 60. Το θέμα του εγγράφου αναγράφει: «Απάντηση στο από 9 Σεπτεμβρίου 2026 υπόμνημά σας σχετικά με το Πρόγραμμα "Προσωπικός Βοηθός"».
Το επίσημο έγγραφο της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας (Αρ. Πρωτ. 60/28.09.2026), με το οποίο δίνεται η απάντηση στο 1ο Υπόμνημα της κοινότητάς μας σχετικά με τα εμπόδια στο Πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού.


 Το επίσημο έγγραφο (πατήστε για άνοιγμα του εγγράφου)
 
 

Υ.Γ. Η επιβολή της διοικητικής τάξης

Όπως αναδείξαμε στο εισαγωγικό ιστορικό, η Ε.Α.Π. είχε βεβαρυμένο παρελθόν στο ζήτημα της διαφάνειας. Αρχικά, στο επίσημο απαντητικό της έγγραφο, η Αρχή παρέλειψε εκ νέου να αναγράψει τον Αριθμό Πρωτοκόλλου Εισερχομένου του 1ου Υπομνήματός μας.

Ωστόσο, κατόπιν άμεσου και θεσμικά τεκμηριωμένου μηνύματός μας προς τη Διοίκηση της Ε.Α.Π., η ανταπόκριση υπήρξε ακαριαία. Ήδη από πολύ νωρίς το πρωί, η ηγεσία της Αρχής προώθησε κατεπειγόντως το αίτημά μας στις αρμόδιες υπηρεσίες. Αποκαθιστώντας τη νομιμότητα, μας γνωστοποιήθηκε επισήμως ότι το Υπόμνημά μας έχει λάβει τον Αρ. Πρωτ. 56/09.09.2026, ενώ και η ίδια η σημερινή μας όχληση πρωτοκολλήθηκε άμεσα (Αρ. Πρωτ. 62/29.09.2026). Η τήρηση των τυπικών διοικητικών διαδικασιών αποτελεί αδιαπραγμάτευτο ζήτημα αρχής, και η άμεση συμμόρφωση της Αρχής στις επιταγές του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, έπειτα από τη νέα παρέμβασή μας, καταγράφεται στα θετικά.
 

©2026 Ανδρέας Μπαρδάκης   

Αναρτήθηκε από στις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε, εφόσον επιθυμείτε απάντηση στο ερώτημα σας, καλύτερα να έρθετε στη διαδικτυακή ομάδα του Facebook «Συνήγορος των ΑμεΑ», διότι εδώ πλέον δεν προλαβαίνουμε να δίνουμε απαντήσεις, καθώς τα ερωτήματα που λαμβάνουμε σε καθημερινή βάση είναι πάρα πολλά.
Ο σύνδεσμος που οδηγεί στην ομάδα μας: https://www.facebook.com/groups/sinigoros.amea/

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)